ÇEVKO – SEPA işbirliği ile 21 Şubat 2024 Çarşamba günü online olarak düzenlenen Plastik Ambalajlarda Geri Dönüşüm Analizleri Webinarının ana teması geri dönüştürülmüş ambalaj kullanımında standartlara uygunluğun garanti altına alınması, güncel geri dönüşüm kavramı ile ilgili gelişmeler ve geri dönüştürülmüş ambalaj kalitesindeki temel parametrelerin test yöntemlerini belirlemek üzere yola çıkan GETAM faaliyetlerinin tanıtılmasıydı.
ÇEVKO Vakfı Kamu, Dış İlişkiler ve Proje Müdürü Sayın Alphan Eröztürk’ ün webinarda bizlere aktardığı ana başlıklar ;
1970 yılında 100 milyon ton, 2019 yılında 435 milyon tona ulaşan plastik üretiminin 2050 yılında 1 milyar tona ulaşacağının iddaa edildiği,
Günümüzde geri dönüşüm kavramına yeniden bakıldığı ve bu tanımlamanın yeniden yapıldığı,
Ticaret Bakanlığı tarafından https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/yesil-mutabakat/duyurular/cevreye-iliskin-beyanlar-iceren-reklamlar-hakkinda-kilavuz linkinde çevreye ilişkin beyanlar içeren yayınların hangi detaylara göre çevreci kabul edildiğine dair kılavuz yayınlandığı,
Bu kılavuz bozunabilirlik, geri dönüştürülebilirlik, geri dönüştürülmüş içerik, yenilenebilir enerji, geri kazanılmış su tanımlarını yapmakta ve bu alanda yürütülen reklam faaliyetlerinin uyması gereken parametreleri belirlemektedir.
AB tarafından 2026 yılı itibari ile “Yeniden Kullanımı Parametresini” önceliklendiren Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzük Taslağının gündeme geleceğini,
Bu taslak ile geri dönüştürülebilirlik kavramına yeni bir bakış açısı getirilmiş ve ürünün geri dönüştürülebilirliği sadece ambalaj, kapak veya etiket olarak değil hem ambalaj, hem kapak, hem etiket, hem içerik olmak üzere tüm bileşenleri ile geri dönüştürülebilirlik kavramına geçildiği,

Yeni dönemde ambalajlar için eko dizayn direktifine, sınıflandırma parametrelerine ve minimum geri dönüştürülebilirlik oranına uyum parametrelerinin uygulanmaya geçeceğini,
Geri Kazanım Test ve Araştırma Merkezi (GETAM) ‘ da geri dönüşüm testlerinin ambalajın tüm bileşenleri ile gerçekleştirildiği, tesiste hem ürün hemde flake için ;
- Mekanik ve fiziksel testler,
- Mikrobiyal analizler,
- Termal analizler,
- Biyobozunurluk analizleri,
- Kompostlanabilirlik analizleri,
- Geri dönüştürülebilirlik analizleri,
- Geri dönüştürülmüş malzeme içeriği tespit analizleri gerçekleştirildiği,
Bu analizler ile ilgili detayların getam.cevko.org.tr web sayfası aracılığı ile incelenebileceği,
Şu anda uygulanan testler konusunda tüm detay parametreleri belirli standart söz konusu olmadığından resmi geçerlilik bulunmadığı, standardizasyon için çalışmaların devam ettiği şeklindeydi.
Derneğimizden geri dönüşüm sektörünün mevcut durumu konusunda gelen soru üzerine;
Şu an için Türkiye’ de faaliyet gösteren geri dönüşüm tesislerimizin kapasite sorununun bulunmadığı, ambalaj atıklarınının uygun ve gerekli şekilde toplanması konusunda gelişmeye ihtiyacımız olduğu, bu nedenle tesislerde kapasite kayıpları olduğundan bazı geri dönüşüm tesislerinin yatırımlarını farklı ülkelere kaydırma eğiliminde olduğu,
Depozito sistemine önümüzdeki yıl etkin olarak geçeceğimizin beklendiği belirtildi.
SEPA Yorumu ;
Firmalarımızın fuar, broşür, web sayfası gibi reklam faaliyetlerinde Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanmış Çevreye İlişkin Beyanlar İçeren Reklamlar Hakkında Kılavuzuna uygun içerikler konusunda hassas olmaları,
Tüm ürün ve bileşenlerinize yenilikçi ve insan odaklı bakış açısı ile yaklaşmanızı ve ürettiğiniz tüm ürünler için “Yeniden Kullanıma Uygunluk” oranını tespit etmenizi ve ilgili ambalajlarda bu oranın nasıl arttırılabileceğine odaklanmanızı,
Ambalajın tüm bileşenleri ile geri dönüştürülme oranını belirlemenizi ve bu alanda yenilikler için gelişim ortamları oluşturmanızı,
Ürünlerinizin geri dönüştürülebilirlik, biyobozunurluk değerlerinin bilimsel metotlar ile tespiti konusunda GETAM yada benzer tesisler ile iletişimde bulunulmasını faydalı bulduğumuzu belirtmek isteriz.
Saygılarımızla,